BIỆN CHỨNG CỦA TỰ NHIÊN

     
*
Giới thiệuNghiên cứu lý luậnĐào tạo - Bồi dưỡngThực tiễnNhân vật - Sự kiệnDiễn đànQuốc tếTin tức Từ điển mở


Trang chủNhân vật - Sự kiệnNhững cống hiến của Ph.Ăngghen đối với phép biện triệu chứng duy vật

(LLCT) -Với đức tính giản dị, khiêm nhường, luôn luôn tự để mình sau C.Mác và chỉ còn nhận là “cây vĩ chũm thứ hai” kề bên C.Mác, xác minh học thuyết vị hai bạn sáng lập “chỉ yêu cầu mang thương hiệu C.Mác là đủ” vì toàn bộ những gì ông viết “C.Mác thiết yếu không biết”, song trái đất sẽ không lúc nào quên Ph.Ăngghen - con người đồ sộ với những góp sức to khủng cho trào lưu cộng sản quốc tế và lịch sử dân tộc tư tưởng nhân loại. Ngoài các tác phẩm viết phổ biến cùng C.Mác, Ph.Ăngghen còn có tương đối nhiều tác phẩm riêng, qua đó thể hiện tại một trí tuệ uyên bác, tư duy độc lập, trí tuệ sáng tạo và công phu to béo của ông đối với sự hình thành, vạc triển toàn cục chủ nghĩa Mác cũng tương tự triết học tập Mác nói chung, phép biện chứng duy thiết bị nói riêng.

Bạn đang xem: Biện chứng của tự nhiên


*

Từ khóa: Ph.Ăngghen, phép biện hội chứng duy vật.

Những hiến đâng của Ph.Ăngghen đối với phép biện bệnh duy vật là cực kì to lớn, trọn vẹn và sâu sắc, song rất có thể tóm lược ở hầu hết điểm cơ bạn dạng sau:

Một là, minh bạch rõ sự khác nhau căn phiên bản giữa phương pháp biện chứng và phương pháp siêu hình, trình bày khái niệm phép biện chứng trên lập trường duy thiết bị khoa học.

Qua nhiều tác phẩm (điển hình là phòng Đuyrinh), Ph.Ăngghen phân tích vẻ ngoài đặc thù của phương pháp tư duy hết sức hình được ra đời và thể hiện rõ rệt độc nhất ở núm kỷ XVII - XVIII, là thành phầm của khoa học tự nhiên nghiên cứu và phân tích sự vật hiện tượng kỳ lạ như các chiếc tĩnh tại, bất biến, không chuyển động và phát triển, không contact và chuyển hóa.

Theo ông, nền khoa học tự nhiên thực sự chỉ dành được từ nửa thời điểm cuối thế kỷ XV trở đi và đa số thành tựu của nó mang lại đã góp con fan nhận thức giới từ nhiên thâm thúy hơn, chi tiết hơn. Song, câu hỏi chia bóc giới tự nhiên và thoải mái ra thành nhiều mảnh, giải phẫu từng thành phần của sự vật, cố định các mối liên hệ, khác hoàn toàn các quá trình của tự nhiên và thoải mái để nghiên cứu cấu tạo chi tiết bên phía trong của bọn chúng cũng dẫn đến những hạn chế cần yếu tránh khỏi - chỉ thấy đa số sự vật riêng biệt mà ko thấy mối liên hệ qua lại thân chúng, chỉ thấy hầu như sự đồ trong tinh thần bất động, bị tiêu diệt cứng mà lại không thấy sự vận động, phát triển, tiêu vong của chúng, nghĩa là “chỉ nhìn thấy cây nhưng không thấy rừng”. Phương thức đó được những nhà triết học thay kỷ XVII - XVIII, nổi bật là Ph.Bêcơn, G.Lốccơ “chuyển trường đoản cú khoa học tự nhiên và thoải mái vào triết học”, sẽ dẫn mang lại tính hạn chế đặc thù của cách thức tư duy khôn xiết hình trong triết học - chỉ xác nhận sự tương phản hoàn toàn trực tiếp sau kiểu “có là có, không là không”, “hoặc sống thọ hoặc ko tồn tại”, “hoặc khẳng định hoặc tủ định”, “hoặc là nguyên nhân, hoặc là kết quả”..., còn nếu như trái lại thì chỉ là “trò xảo quyệt”.

Nhận định về phương pháp tư duy khôn cùng hình, khoác dù xác minh những giá trị, sự cần thiết và ý nghĩa sâu sắc nhất định của nó một trong những điều kiện cố thể, tuy vậy Ph.Ăngghen cũng chỉ rõ hầu hết hạn chế khiến nó sa vào mâu thuẫn không thể giải quyết được một lúc đi quá số lượng giới hạn chật dong dỏng của nó: “Phương pháp thừa nhận thức rất hình, dù được nhìn nhận là chính đáng và thậm chí còn là quan trọng trong những nghành nghề nhất định ít nhiều rộng lớn tùy thuộc vào tính chất của đối tượng người sử dụng nghiên cứu, tuy vậy chóng hay chầy nó cũng sẽ gặp phải một nhãi nhép giới mà nếu nó vượt vượt thì nó biến hóa phiến diện, hạn chế, trừu tượng và sa vào những xích míc không thể nào giải quyết và xử lý được”(1). Do đó, phương pháp tư duy biện triệu chứng thay thế phương thức tư duy khôn xiết hình là 1 trong những tất yếu trong sự trở nên tân tiến của công nghệ và cũng chính là yêu ước của cuộc sống đang đặt ra. Sự biệt lập căn phiên bản của phương thức biện bệnh với phương thức siêu hình là ngơi nghỉ chỗ, đối với phép biện hội chứng thì “không gồm gì là về tối hậu, là giỏi đối, là linh nghiệm cả. Nó chỉ ra rằng - trên những sự vật cùng trong đầy đủ sự thứ - vệt ấn của việc suy tàn vớ yếu, và đối với nó, không tồn tại gì sống thọ ngoài quy trình không ngừng của sự hiện ra và sự tiêu vong, của sự việc tiến triển vô cùng tận từ tốt lên cao”(2). Rộng nữa, cách thức biện bệnh khác phương pháp siêu hình không chỉ trong nghiên cứu và phân tích giới tự nhiên mà còn mô tả trong quan niệm về lịch sử vẻ vang xã hội và bốn duy nhỏ người, vì chưng trong cách nhìn biện chứng thì cục bộ thế giới từ bỏ nhiên, lịch sử và tinh thần được phát âm như một thừa trình, luôn luôn vận động, biến hóa và trở nên tân tiến không ngừng.

Thông qua những vật chứng sinh động, phân biệt rõ sự biệt lập căn bạn dạng giữa phương pháp biện triệu chứng và cách thức siêu hình, Ph.Ăngghen nêu có mang về phép biện hội chứng một giải pháp khoa học, dựa trên lập ngôi trường duy thứ vững chắc: “phép biện chứng chẳng qua chỉ là môn kỹ thuật về các quy luật phổ cập của sự chuyển động và sự trở nên tân tiến của từ nhiên, của xóm hội loài bạn và của bốn duy”(3). Ông cũng phân tích hiểu rõ sự thống duy nhất và khác biệt giữa biện hội chứng khách quan cùng biện hội chứng chủ quan, chứng thật biện bệnh chủ quan tiền (tức bốn duy biện chứng, tuyệt phép biện chứng) không phải là sự việc tư biện thuần túy bóc tách rời hiện nay thực, mà thực chất chỉ là việc phản ánh biện hội chứng khách quan vào giữa những “bộ óc biết tứ duy”. Trường hợp biện bệnh khách quan lại là quá trình vận cồn của trái đất vật chất, của hiện thực khách quan tiền trong mọt liên hệ, sự ràng buộc, sự sinh thành, trở nên đổi, cải cách và phát triển và tiêu vong của chúng, thì “phép biện hội chứng ở vào đầu óc người ta chỉ là việc phản ánh của những hiệ tượng vận hễ của quả đât hiện thực, những hiệ tượng vận động của tất cả giới tự nhiên và thoải mái lẫn kế hoạch sử”(4).

Hai là, chỉ rõ sự khác biệt về hóa học giữa phép biện bệnh duy đồ vật với các vẻ ngoài khác của phép biện chứng.

Khái quát lịch sử hình thành và trở nên tân tiến của tư duy nhân loại, Ph.Ăngghen chỉ ra, phép biện chứng lộ diện từ thọ trong lịch sử vẻ vang nhận thức của loại người, trải qua những giai đoạn phát triển gắn liền với các hình thức tương ứng của chúng: phép biện chứng tự phát, mộc mạc, sơ khai thời cổ đại; phép biện chứng duy tâm, mà đỉnh cao là phép biện bệnh duy tâm truyền thống Đức; phép biện triệu chứng duy đồ dùng - “không chỉ khác căn bản với phép biện chứng duy trung ương mà còn trái lập hẳn cùng với nó”, như C.Mác từng khẳng định.

Về vẻ ngoài thứ độc nhất của phép biện chứng, Ph.Ăngghen chứng minh lần trước tiên được phát sinh một cách tự phát ngơi nghỉ thời cổ đại, thể hiện rõ nét trong triết học tập Hy Lạp qua đều đại biểu điển hình nổi bật của nó. Thực tế cũng đến thấy, vào triết học tập Hy Lạp cổ đại, Hêraclit đã nhìn thấy quy trình không xong xuôi phát sinh, chuyển đổi rồi tiêu vong của phần đa sự vật hiện tượng lạ và trình bày điều ấy một biện pháp khá rõ ràng. Trong triết học của Arixtôt, những vẻ ngoài căn bạn dạng nhất của bốn duy biện chứng cũng đã được phác họa trên gần như nét công ty yếu. Hình thức lúc đầu này của phép biện chứng lộ diện một bí quyết tự nhiên, mang tính thuần phác vị nó “chưa bị khuấy đục” bởi chủ nghĩa khôn xiết hình. Theo Ph.Ăngghen, so với phương pháp tư duy rất hình của cụ kỷ XVII - XVIII sau này, trường hợp xét về đưa ra tiết, nhà nghĩa rất hình đúng mực hơn, cơ mà nếu xét về toàn thể, những người dân Hy Lạp lại đúng hơn. Tuy nhiên, do tư duy con bạn chưa đạt đến trình độ đi sâu so sánh giới thoải mái và tự nhiên mà chủ yếu mới dừng lại ở sự quan gần kề trực tiếp, sự bỏng đoán về quả đât nên phép biện chứng lúc đầu sơ khai đó tuy nhiên cơ phiên bản là đúng, thâu tóm được đặc thù chung của toàn bộ bức tranh về những sự vật, hiện tượng kỳ lạ trong nỗ lực giới, song hạn chế căn phiên bản của nó là “vẫn không được để phân tích và lý giải những cụ thể hợp thành tranh ảnh toàn bộ, và chừng nào bọn họ chưa biết được các chi tiết ấy thì chúng ta chưa thể nắm rõ được bức tranh toàn bộ ấy”(5).

Về hiệ tượng thứ nhì của phép biện chứng, Ph.Ăngghen dìm định: “Hình thức sản phẩm công nghệ hai của phép biện chứng... Là triết học cổ điển Đức trường đoản cú Can-tơ mang lại Hê-ghen”(6). Rất có thể nói, công trạng to béo của Hêghen là nghỉ ngơi chỗ, trong triết học tập của ông, thứ 1 tiên cục bộ thế giới, từ thoải mái và tự nhiên đến lịch sử hào hùng xã hội và ý thức được trình bày như một quy trình vận động, đổi khác và cải cách và phát triển không ngừng. Tuy nhiên Hêghen cũng đã đề cập đến những nguyên lý, khái quát các quy điều khoản cơ bạn dạng và nhiều phạm trù của phép biện chứng, song nó bị che phủ bởi lớp vỏ thần bí, duy tâm. Sai lầm của ông là ở vị trí xem mọi nguyên lý, phạm trù với quy dụng cụ đó là của tứ duy, của trái đất tinh thần chứ không hẳn của hiện thực khách quan. Nói phương pháp khác, không hẳn ông đúc rút số đông quy hiện tượng của phép biện chứng từ sự khái quát quy trình vận động của giới tự nhiên, lịch sử xã hội, mà lại trái lại, ông đem hầu hết quy phương pháp thuần túy tư biện gán vào giới tự nhiên và lịch sử, bắt tự nhiên và lịch sử hào hùng phải di chuyển tuân theo những nguyên tắc và quy lý lẽ ấy. Nghĩa là, phép biện chứng đã trở nên “ngược đầu xuống đất”.

Xem thêm: Thông Tắc Bồn Cầu Huyện Bình Chánh Thiên Minh (@Thongboncaubc) On Flipboard

Phép biện bệnh duy đồ gia dụng - hiệ tượng cao tuyệt nhất của phép biện chứng mở ra trên cơ sở thừa kế tinh hoa và quý giá trong hàng nghìn năm cách tân và phát triển của lịch sử hào hùng nhận thức, đồng thời dựa vào những tiền đề bền vững và kiên cố của khoa học, tốt nhất là khoa học tự nhiên hiện đại. Thực tế cho thấy, trước C.Mác với Ph.Ăngghen đã và đang có đều nhà triết học nhận ra yếu tố duy trung khu của triết học Hêghen, phê phán nó nhưng với thái độ lấp định không bẩn trơn nhưng mà không thấy “hạt nhân hòa hợp lý”, cũng chính là công lao lớn nhất của Hêghen so với lịch sử tứ tưởng nhân loại. Bởi vì thế, “cùng với vấn đề vứt quăng quật chủ nghĩa Hêghen, người ta đã quăng luôn cả phép biện chứng... Công dụng là bạn ta lại biến đổi nạn nhân của chủ nghĩa rất hình cũ một bí quyết không cứu giúp vãn được”(7). Trái lại, Ph.Ăngghen tương tự như C.Mác, đều đánh giá cao vai trò cùng những đóng góp của Hêghen đối với lịch sử cải tiến và phát triển tư duy loại người. Trong “Lời bạt viết cho lần xuất bạn dạng thứ hai” cỗ Tư bản, C.Mác đã từng khẳng định, đặc thù thần túng bấn tuyệt nhiên không bức tường ngăn Hêghen trở nên “người đầu tiên trình bày một cách khái quát và bao gồm ý thức” mọi hình thái vận động bình thường của phép biện chứng. Chỉ bao gồm điều, sinh sống Hêghen, phép biện chứng “bị lộn ngược đầu xuống đất”, và fan ta chỉ việc “dựng nó lại” là sẽ phát hiện được hạt nhân hợp lý và phải chăng đằng sau dòng vỏ thần bí, duy tâm của nó. Với việc tách lớp vỏ duy tâm thần bí, đồng thời tôn tạo lại, các ông sẽ trình bày toàn cục phép biện bệnh một biện pháp “rõ ràng với tất cả tính phổ biến của chúng”, khiến cho chúng trở phải “đơn giản cùng sáng sủa như ban ngày”. Ph.Ăngghen từng khẳng định, chính các ông sẽ “cứu phép biện triệu chứng tự giác khỏi triết học duy trung ương Đức”, đồng thời “đưa nó vào trong quan niệm vừa biện triệu chứng vừa duy đồ dùng về tự nhiên và thoải mái và về lịch sử”. Chính điều này làm mang đến triết học tập mácxít biến đổi “chủ nghĩa duy thứ hiện đại”, vì chưng trong triết học tập ấy đã tổng quan và kế thừa có tinh lọc “tất cả nội dung bốn tưởng của nhị nghìn năm trở nên tân tiến của triết học tập của khoa học tự nhiên, và cả nội dung bốn tưởng của chủ yếu hai ngàn năm đó nữa”, đồng thời “khái quát đa số thành tựu tiên tiến nhất của khoa học tự nhiên”, vì thế “chủ nghĩa duy vật hiện đại về bản chất là biện chứng”(8).

Ba là, Ph.Ăngghen đã hệ thống hóa, làm thâm thúy thêm các nội dung của phép biện bệnh duy vật trải qua tổng kết thực tiễn, khái quát lịch sử tư tưởng cùng tiếp thu những thành tựu mới nhất của công nghệ đương thời.

Những ngôn từ cơ bản của phép biện bệnh duy đồ vật như “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt toàn cục các cống phẩm của C.Mác và Ph.Ăngghen. Trong số những tác phẩm quan tiền trọng, ở kia phép biện triệu chứng duy đồ dùng được thể hiện trông rất nổi bật nhất đều có dấu ấn góp phần to phệ của Ph.Ăngghen, như: Tuyên ngôn của Đảng cộng sản - tòa tháp đã “trình bày một cách hết sức rõ ràng, sáng sủa sủa” phép biện bệnh với tư bí quyết là học tập thuyết trọn vẹn nhất, thâm thúy nhất về việc phát triển; hay như là bộ Tư bạn dạng - tác phẩm nhưng mà ở kia “phép biện bệnh duy vật đã được thể hiện sâu sắc và kinh điển nhất”(9). Mặt khác, trải qua nhiều tác phẩm tự do của Ph.Ăngghen (tiêu biểu là chống Đuyrinh, Biện hội chứng của tự nhiên, Lútvích Phoiơbắc cùng sự cáo chung của triết học cổ điển Đức...) cho thấy, ông đã góp phần hệ thống hóa, đối chiếu sâu sắc, rõ ràng và chứng minh làm rõ các nội dung của phép biện bệnh duy vật bởi những minh chứng sinh động, kỹ thuật và thuyết phục. Bởi vậy, khoác dù không tồn tại ý định viết đều cuốn sách siêng khảo hay số đông cuốn sách nhiều về vấn đề này, nhưng thông qua đó vẫn cho biết các nguyên lý, quy lý lẽ cơ bạn dạng của phép biện chứng duy vật dụng được trình bày, luận hội chứng một biện pháp hệ thống, sáng sủa rõ.

Trước hết, nói đến hai nguyên tắc với tư cách là đầy đủ nội dung bao quát nhất của phép biện hội chứng duy vật, Ph.Ăngghen nhấn định, phép biện xác thực chất là “khoa học tập về sự contact phổ biến”, đồng thời cũng là “khoa học về sự phát triển”. Gần như quy hình thức cơ bạn dạng của phép biện chứng đó là sự bội phản ánh các mối contact khách quan, thịnh hành và sự cách tân và phát triển tất yếu hèn của từ nhiên, lịch sử dân tộc xã hội và tư duy bé người. Vào Biện triệu chứng của tự nhiên, ông viết: “Phép biện hội chứng là công nghệ về sự contact phổ biến. Gần như quy phương tiện chủ yếu: sự gửi hóa lượng thành chất, - sự xâm nhập lẫn nhau của các mâu thuẫn đối cực và sự chuyển hóa từ xích míc này sang mẫu mã thuẫn khác khi mâu thuẫn đó lên đến mức cực độ, - sự phát triển bằng mẫu thuẫn hoặc đậy định của phủ định, - cách tân và phát triển theo vẻ ngoài xoáy trôn ốc”(10). Không những khái quát một cách khoa học tập những đặc trưng cốt yếu thuộc nội dung những quy lý lẽ cơ phiên bản của phép biện hội chứng duy vật, ông còn chỉ ra những bộc lộ của chúng trong giới thoải mái và tự nhiên với nhiều bằng chứng cụ thể, kỹ thuật và nhộn nhịp để dẫn chứng “đó là mọi quy luật phát triển thực sự của từ bỏ nhiên” chứ không hẳn do trí tưởng tượng của con fan bịa đặt ra.

Về quy mức sử dụng “sự gửi hóa lượng thành chất”, với việc nắm rõ tính khách quan, vốn có cũng tương tự sự thống nhất của lượng và chất trong những sự trang bị hiện tượng, Ph.Ăngghen còn chỉ ra rằng tính vớ yếu của sự việc chuyển hóa lẫn nhau giữa chúng, rằng sự đổi khác về chất của việc vật chỉ hoàn toàn có thể có được khi diễn ra quá trình chuyển đổi về lượng của nó. Ông dấn định, bởi “Tất cả rất nhiều sự khác nhau về hóa học trong giới tự nhiên đều dựa hay là trên thành phần hóa học khác nhau, hay là trên những số lượng hay vẻ ngoài vận cồn (năng lượng) không giống nhau, hay như là trong số đông mọi ngôi trường hợp, đều dựa vào cả hai mẫu đó”, cho nên vì vậy “nếu không cấp dưỡng hoặc bớt đi một số trong những vật hóa học hay vận động, nghĩa là trường hợp không biến hóa một đồ dùng thể về mặt số lượng, thì ko thể đổi khác được quality của thứ thể ấy”(11). Mặt khác, Ph.Ăngghen còn khảo sát biểu lộ cụ thể của quy dụng cụ này vào các lĩnh vực của giới trường đoản cú nhiên: vào cơ giới, chất lượng được bộc lộ chủ yếu ớt ở các trạng thái như cân nặng bằng, vận động, cầm cố năng... Dựa vào sự truyền dẫn của vận động có thể đo được (lượng). Vị vậy, “nếu gồm sự chuyển đổi nào về unique thì sự chuyển đổi ấy yêu cầu do một sự biến hóa tương ứng về con số quyết định”(12). Trong lĩnh vực vật lý, qua ví dụ về sự thay đổi trạng thái của nước đính thêm với những biến hóa tương ứng về nhiệt độ độ cùng rất nhiều dẫn bệnh khác, ông chứng minh “mọi sự thay đổi đều là việc đổi lượng thành chất, là kết quả của sự biến hóa về lượng của con số vận động”, và “những mẫu mà fan ta call là hằng số trang bị lý học thì đa số là chỉ phần lớn điểm nút, ở số đông điểm ấy chỉ việc đem sản xuất hoặc bớt đi một số lượng chuyển động thì biến hóa được tâm lý của đồ thể về chất, cho nên vì vậy ở các điểm ấy, lượng đổi thành chất”(13). Biểu hiện của quy luật này trong lĩnh vực hóa học tập lại càng đặc biệt rõ, do đó, “Người ta có thể gọi hóa học là kỹ thuật của sự thay đổi về hóa học của thiết bị thể sinh ra bởi sự đổi khác về yếu tố số lượng”(14). Theo ông, không những trong giới tự nhiên vô cơ mà kể cả trong giới hữu sinh cũng như lịch sử làng mạc hội loài fan đều chứng thực quy điều khoản ấy một bí quyết rõ ràng. Vì chưng thế, “Chúng ta còn rất có thể rút ra vào giới tự nhiên và trong cuộc sống xã hội loại người hàng trăm những sự việc tương tự như thế để chứng tỏ cho quy phép tắc này”(15). Để chứng minh điều đó, Ph.Ăngghen còn dẫn lời của Napôlêông so sánh về năng lực chiến đấu của đội kỵ binh Pháp (tuy yếu về tài nghệ cá nhân nhưng gồm kỷ luật), với kỵ binh Ma-me-lúc (giỏi về chiến đấu độc thân nhưng thiếu thốn kỷ luật). Ông cũng rước dẫn chứng về sự việc chuyển hóa của chi phí thành tư phiên bản mà C.Mác đang phân tích rất rõ trong bộ Tư phiên bản để minh họa biểu hiện của quy lý lẽ này trong đời sống và lịch sử hào hùng xã hội.

Về quy hiện tượng “sự xâm nhập lẫn nhau của các mặt đối lập”, thuộc với bài toán đấu tranh, phê phán ý kiến duy tâm, hết sức hình phủ nhận sự lâu dài của xích míc trong hiện nay khách quan, xem ý niệm biện chứng về mâu thuẫn chỉ là việc tưởng tượng hoang đường, Ph.Ăngghen minh chứng mâu thuẫn tồn tại rõ ràng trong đa số lĩnh vực, phần đa sự vận động, đôi khi còn là nguồn gốc của các sự vận động, đổi khác và phát triển. Theo ông, vào thực tế, hoàn toàn không tất cả sự khác biệt tuyệt đối giữa các mặt đối lập. Phương diện khác, sự tải ở khắp hầu hết nơi, suy mang lại cùng đa số là công dụng của sự ảnh hưởng tác động qua lại giữa các mặt đối lập; sự đấu tranh và không dứt chuyển hóa của các mặt trái chiều là yếu ớt tố mức sử dụng sự sống còn của tổng thể giới từ nhiên. Ông phân tích một cách cụ thể và cụ thể về những xích míc tồn trên trong các nghành của từ nhiên, như: giữa lực hút và lực đẩy vào cơ học, giữa điện tích âm cùng điện tích dương trong đồ gia dụng lý học, giữa hóa hợp và phân giải các chất vào hóa học; giữa đồng nhất và dị hóa, dt và biến dạng trong giới sinh vật. Chính nhờ sự vận động của những mâu thuẫn, sự gửi hóa của những mặt trái chiều mà giới phi sinh vật biến hóa từ giản đơn đến phức tạp, giới sinh vật cải tiến và phát triển từ số đông sinh thiết bị bậc tốt lên những sinh đồ vật bậc cao. Trên đại lý đó, ông đi cho kết luận: “Bản thân sự di chuyển đã là 1 trong những mâu thuẫn... Và sự nảy sinh liên tiếp và việc xử lý đồng thời mâu thuẫn này - đó cũng đó là sự vận động”(16). Ông còn đã cho thấy rằng, nếu trong cả những dạng vận động cơ học dễ dàng và đơn giản cũng đựng đựng mâu thuẫn thì sống những hiệ tượng vận động cao hơn nữa không thể không tồn tại mâu thuẫn, bao gồm cả tư duy nhỏ người: “Nếu như điện, trường đoản cú v.v. đông đảo phân cực, phần lớn vận động một trong những mặt đối lập, thì bốn duy cũng thế”(17).

Về quy quy định phủ định của phủ định, Ph.Ăngghen mang lại rằng, bạn ta có thể dễ dàng nhận thấy đó là quá trình vô cùng giản solo và phổ biến, đang diễn ra hàng ngày, hàng tiếng đồng hồ trong cuộc sống bởi nó bắt nguồn từ chủ yếu những mâu thuẫn bên phía trong của phần đông sự vật, từ sự phát triển của phân tử đại mạch cho tới những loài cây cảnh như thược dược, hoa lan cũng giống như tất cả những sự vật hiện tượng khác. Quy chế độ này được thực hiện một cách vô thức, tự phân phát trong từ nhiên, trong lịch sử và cả vào đầu óc, trong tứ duy bé người trước lúc con bạn nhận thức được nó. Ph.Ăngghen còn đã cho thấy sự đối lập giữa quan niệm biện triệu chứng với quan niệm siêu hình về sự phủ định, trải qua đó chứng minh quy lao lý phủ định của phủ định là “một quy phép tắc vô cùng phổ biến và bởi vì vậy mà có một tầm đặc trưng và có tính năng vô cùng to bự về sự cải tiến và phát triển của từ bỏ nhiên, của lịch sử vẻ vang và của bốn duy; một quy luật, như ta đã thấy, biểu thị trong giới động vật hoang dã và thực vật, vào địa hóa học học, toán học, kế hoạch sử, triết học”(18).

Ngoài ra, nội dung của những cặp phạm trù quan tiền trọng, như: tại sao - kết quả, tất nhiên - ngẫu nhiên, bản chất - hiện nay tượng... Với việc thống độc nhất và đưa hóa cho nhau giữa chúng cũng rất được Ph.Ăngghen luận giải một bí quyết rõ ràng, thâm thúy với những vật chứng cụ thể, thuyết phục, bắt buộc chối cãi.

Như vậy, nếu C.Mác vẫn phân tích một giải pháp khoa học phép biện triệu chứng trong sự vận động, trở nên tân tiến của lịch sử vẻ vang xã hội loài người trải qua bộ Tư bạn dạng thì Ph.Ăngghen với hầu như công trình tự do của bản thân đã hiểu rõ phép biện bệnh trong quy trình vận đụng của giới từ nhiên, đưa ra điểm liên kết và sự đưa hóa biện bệnh giữa lịch sử tự nhiên và lịch sử hào hùng xã hội, góp phần hoàn chỉnh giải thích mácxít về phép biện hội chứng duy vật. Phần đa sự phân tích, vấp ngã sung, cải cách và phát triển của Ph.Ăngghen là thành tố cơ học của triết học tập Mác và là 1 trong trong những góp sức lý luận rực rỡ của ông đối với phép biện hội chứng duy vật. Kể từ thời điểm ra đời, phép biện triệu chứng duy vật đang trở thành công vậy sắc bén của dấn thức kỹ thuật và vận động thực tiễn của thế giới tiến bộ. Thực tế cũng đã hội chứng minh, đầy đủ sự vi phạm các nguyên tắc của phép biện bệnh duy vật đã đều nên trả giá, quả như lời cảnh báo của Ph.Ăngghen rằng: “khinh miệt phép biện bệnh thì ko thể không bị trừng phạt”, ví dụ là “sẽ bị trừng vạc như sau: nó đưa một số trong những người thực nghiệm nhà nghĩa tỉnh táo nhất sa vào địa điểm dị đoan ngây ngô xuẩn nhất, sa vào thần linh học cận đại”(19)

__________________

Bài đăng trên tạp chí Lý luận chính trịsố 11-2020

(1), (3), (4), (5), (6), (7), (8), (10), (11), (12), (13), (14), (15), (16), (17), (18), (19) C.Mác với Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb chính trị quốc gia, Hà Nội, 1994, t.20, tr. 37, 201, 682, 35, 492, 489, 42, 455, 511, 513, 514, 514, 181,172-173, 697, 200, 508.

(2) C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb thiết yếu trị quốc gia, Hà Nội, 1994, t.21, tr. 395.

Xem thêm: Top 4 Phần Mềm Tăng Follow Instagram Miễn Phí 2022, Chia Sẻ Phần Mềm Tăng Follower Instagram Miễn Phí

(9) Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô, lịch sử phép biện chứng, t.IV, Nxb thiết yếu trị quốc gia, Hà Nội, 1998, tr.99.